پايين ( كه الآن من درست حضور ذهن ندارم كه چيست ) وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ . ولى بعد از اين مغلوبيت عن قريبٍ غالب خواهند شد . فِي بِضْعِ سِنِينَ دراند سال ( بِضْع معادل با كلمهء « اند » در زبان فارسى است كه بين 3 تا 10 را مىگويند ) . لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ كار دست خداست از جلو و از بعد ، هميشه كار دست خداست . وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ . بِنَصْرِ اللَّهِ و آن روز برعكسِ امروز كه كفار شادمانند مؤمنين به اين نصرت الهى خوشحال خواهند شد . يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ . خدا هر كه را بخواهد نصرت مىدهد و او غالب و مهربان است . وَعْدَ اللَّهِ لا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وعده‌اى است كه خدا داده ، تخلف هم نخواهد شد ، اين كار قطعى است . وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ . يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ . اينها يك ظاهر و نمودى از دنيا را مىدانند ولى از آخرت و پنهان و حقيقت غافلند . از اينجا بيشتر مورد نظر است : أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ لَكافِرُونَ . آيا اينها با خود فكر نمىكنند كه خدا اين عوالم را ، اين سماوات و اين زمين را و هرچه در بين آسمان و زمين هست بيهوده و عبث نيافريده ، جهان به حق برپاست و تا مدت معينى كه بايد باشد هست ولى بسيارى از مردم به لقاء پروردگارشان كافرند يعنى آخرت و بازگشت به حق را ايمان ندارند در صورتى كه اگر آخرت و بازگشت به حق نباشد اين خلقت عبث و پوچ است . تا اينجا خلقت آسمان و زمين بود ، از اين به بعد وارد امرى كه مربوط به جامعهء انسانى است مىشود : أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ نمىروند در زمين سير كنند تا ببينند پايان كار كسانى كه قبل از اينها و مانند اينها بودند به چه نكبت و بدبختى و به چه هلاكتى رسيد يعنى اينها بر باطل هستند و باطل پايانش اينچنين است . كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً از اينها خيلى نيرومندتر بودند . وَ أَثارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها زمين را اثاره كرده‌اند يعنى زمين را كَنده‌اند و آباد كرده‌اند بيش از آنكه اينها آباد كرده‌اند ، يعنى آنها مردمى بودند كه خيلى كارها كردند . وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ پيغمبرانشان آمدند با دلايل روشن اينها را دعوت به حق كردند ولى اينها نپذيرفتند . فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ . خداوند هرگز چنين نيست كه به مردمى ظلم كند ، خودشان به خودشان ظلم مىكنند ، يعنى وقتى كه به آنها عرضه مىشود و نمىپذيرند چنين پايان بدى دارند . باز همان مسئلهء حق و باطل و پيروزى حق است . آيات ديگرى هم هست كه ما قبلًا وعده داديم بخوانيم . سورهء سَبَأ از آيهء قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ « 1 » تا آخر ، كه ديگر من حالش را ندارم . امروز

--> ( 1 ) سبأ / 46 .